Thông tư số 11/2025/TTLT-VKSNDTC-TANDTC-BCA-BQP-BTP-BTC-BCT-BXD-BNN&MT-KTNN-TTCP xác định lãng phí trong hình sự

Thông tư số 11/2025/TTLT-VKSNDTC-TANDTC-BCA-BQP-BTP-BTC-BCT-BXD-BNN&MT-KTNN-TTCP HƯỚNG DẪN VIỆC XÁC ĐỊNH LÃNG PHÍ ĐỂ ÁP DỤNG TRONG KHỞI TỐ, ĐIỀU TRA, TRUY TỐ, XÉT XỬ CÁC TỘI PHẠM LIÊN QUAN ĐẾN LÃNG PHÍ THEO QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT HÌNH SỰ

THÔNG TƯ LIÊN TỊCH

HƯỚNG DẪN VIỆC XÁC ĐỊNH LÃNG PHÍ ĐỂ ÁP DỤNG TRONG KHỞI TỐ, ĐIỀU TRA, TRUY TỐ, XÉT XỬ CÁC TỘI PHẠM LIÊN QUAN ĐẾN LÃNG PHÍ THEO QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT HÌNH SỰ

Căn cứ Bộ luật Tố tụng hình sự số 101/2015/QH13 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Luật số 02/2021/QH15, Luật số 34/2024/QH15, Luật số 59/2024/QH15 và Luật số 99/2025/QH15;

Căn cứ Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Luật số 12/2017/QH14, Luật số 59/2024/QH15 và Luật số 86/2025/QH15 (sau đây gọi là Bộ luật Hình sự);

Căn cứ Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật số 64/2025/QH15 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Luật số 87/2025/QH15;

Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp, Bộ trưởng Bộ Tài chính, Bộ trưởng Bộ Công thương, Bộ trưởng Bộ Xây dựng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Tổng Kiểm toán nhà nước, Tổng Thanh tra Chính phủ liên tịch ban hành Thông tư hướng dẫn việc xác định lãng phí để áp dụng trong khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử các tội phạm liên quan đến lãng phí theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Chương I

NHỮNG QUY ĐỊNH CHUNG

Điều 1. Phạm vi điều chỉnh

Thông tư liên tịch này quy định về nguyên tắc, nội dung, trách nhiệm phối hợp của các cơ quan, người tiến hành tố tụng và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trong việc xác định lãng phí để áp dụng trong giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử các tội phạm liên quan đến lãng phí theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Điều 2. Đối tượng áp dụng

1. Cơ quan, người tiến hành tố tụng có thẩm quyền giải quyết vụ việc, vụ án.

2. Cơ quan Thanh tra, Kiểm toán nhà nước, tổ chức giám định, định giá, cơ quan chuyên môn, cơ quan quản lý nhà nước có trách nhiệm trong quá trình phối hợp xác định lãng phí.

3. Cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan.

Điều 3. Nguyên tắc phối hợp, thực hiện

1. Tuân thủ đúng quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự, Bộ luật Hình sự, quy định khác của pháp luật có liên quan và phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mỗi cơ quan, tổ chức, cá nhân.

2. Bảo đảm khách quan, thận trọng, chặt chẽ, thống nhất trong việc xác định lãng phí.

3. Bảo đảm bí mật nhà nước, bí mật công tác, bảo mật thông tin trong quá trình xác định lãng phí.

4. Trong quá trình giải quyết vụ việc, vụ án hình sự, nếu xác định có dấu hiệu quy định tại các điều 5, 6, 7, 8 và 9 của Thông tư liên tịch này, các hành vi vi phạm khác theo quy định pháp luật hoặc theo kết luận của thanh tra, kiểm toán, cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền hoặc cơ quan chuyên môn có liên quan xác định gây lãng phí hoặc có khả năng gây lãng phí thì cơ quan, người tiến hành tố tụng đang thụ lý, giải quyết vụ việc, vụ án chủ trì phối hợp với các cơ quan tố tụng, cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan chuyên môn có liên quan để xác định hậu quả lãng phí.

5. Quá trình xem xét, xử lý đối với các dấu hiệu vi phạm về lãng phí được quy định tại các điều 5, 6, 7, 8 và 9 của Thông tư liên tịch này, cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng phải căn cứ yếu tố như lỗi, mục đích vụ lợi, động cơ cá nhân, nguyên nhân, điều kiện xảy ra hành vi vi phạm để xem xét miễn trách nhiệm hình sự, khoan hồng đặc biệt và các chính sách có lợi khác cho người thực hiện hành vi vi phạm theo quy định.

Điều 4. Nguồn thông tin, tài liệu xác định lãng phí

Việc xác định lãng phí để áp dụng trong giải quyết vụ việc, vụ án hình sự đối với các tội phạm liên quan đến lãng phí được thực hiện trên cơ sở nguồn thông tin, tài liệu sau:

1. Qua chứng cứ, tài liệu của vụ việc, vụ án được cơ quan, người tiến hành tố tụng thu thập, đánh giá;

2. Qua kết luận giám định, định giá tài sản;

3. Qua việc lấy ý kiến của cơ quan chuyên môn; kết luận của thanh tra, kiểm toán hoặc cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền;

4. Nguồn thông tin, tài liệu khác theo quy định của pháp luật.

Chương II

QUY ĐỊNH CỤ THỂ

Điều 5. Dấu hiệu vi phạm trong lãnh đạo, chỉ đạo việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công có khả năng gây lãng phí

Việc xác định hậu quả lãng phí trong lãnh đạo, chỉ đạo việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công có thể căn cứ vào một trong các dấu hiệu sau:

1. Chỉ đạo hoặc cho chủ trương thực hiện trái quy định của pháp luật gây lãng phí tài chính công, tài sản công;

2. Thiếu trách nhiệm, buông lỏng quản lý để xảy ra lãng phí trong quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công ở cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp có tài sản, vốn nhà nước thuộc phạm vi trực tiếp quản lý hoặc được phân công phụ trách;

3. Không xử lý, bao che, dung túng cho tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm gây lãng phí trong quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công thuộc phạm vi trực tiếp quản lý, phụ trách; chỉ đạo chỉ xử lý nội bộ hoặc xử lý hành chính, kinh tế đối với hành vi vi phạm gây lãng phí có dấu hiệu tội phạm.

Điều 6. Dấu hiệu vi phạm trong quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước có khả năng gây lãng phí

Việc xác định hậu quả lãng phí trong quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước có thể căn cứ vào một trong các dấu hiệu sau:

1. Cố ý lập, thẩm định, phê duyệt, phân bổ và giao dự toán ngân sách nhà nước không đúng thẩm quyền, trình tự, nội dung, thời gian, mục đích, đối tượng, vượt tiêu chuẩn, định mức, sai chế độ quy định gây lãng phí;

2. Sử dụng ngân sách nhà nước không đúng mục đích, đối tượng đã được phê duyệt, dự toán được giao; vượt tiêu chuẩn, định mức, sai chế độ quy định. Từ chối, trì hoãn việc chi ngân sách khi đã bảo đảm các điều kiện chi theo quy định của pháp luật gây lãng phí;

3. Quyết toán chi ngân sách nhà nước không đúng thời hạn (trừ các nguyên nhân khách quan), thủ tục; sai nội dung, mục đích, đối tượng; vượt tiêu chuẩn, định mức, chế độ quy định gây lãng phí;