Theo quy định cũ trước đây, hễ vụ việc ly hôn có "yếu tố nước ngoài" (có đương sự ở nước ngoài, tài sản ở nước ngoài hoặc cần ủy thác tư pháp) thì TAND cấp huyện

Thẩm quyền giải quyết vụ án ly hôn theo quy định mới 2025.

Kể từ thời mốc cải cách tư pháp lớn, hệ thống cơ quan xét xử tại Việt Nam đã có sự thay đổi mang tính bước ngoặt. Đáng chú ý nhất là việc chuyển giao thẩm quyền giải quyết sơ thẩm các vụ việc ly hôn có yếu tố nước ngoài từ Tòa án nhân dân (TAND) cấp tỉnh về cho TAND cấp khu vực. Quy định này giúp đơn giản hóa đáng kể thủ tục tố tụng, tiết kiệm thời gian và chi phí đi lại cho người dân.

I. CĂN CỨ PHÁP LÝ:

Sự thay đổi về thẩm quyền xét xử dựa trên hai văn bản luật nền tảng sau:

Luật Tổ chức Tòa án nhân dân năm 2024 (chính thức có hiệu lực thi hành nhằm tinh gọn bộ máy và đổi mới mô hình Tòa án cơ sở).
Bộ luật Tố tụng dân sự sửa đổi, bổ sung (áp dụng đồng bộ nhằm phân định lại thẩm quyền xét xử sơ thẩm và phúc thẩm).

II. THẨM QUYỀN TÒA ÁN NHÂN DÂN QUY ĐỊNH MỚI:

Theo quy định cũ trước đây, hễ vụ việc ly hôn có "yếu tố nước ngoài" (có đương sự ở nước ngoài, tài sản ở nước ngoài hoặc cần ủy thác tư pháp) thì TAND cấp huyện không được quyền giải quyết mà phải chuyển lên TAND cấp tỉnh. Tuy nhiên, theo quy định mới hiện hành, ranh giới này đã được bãi bỏ.

1. Thẩm quyền theo cấp Tòa án (Sơ thẩm thuộc cấp Khu vực):

Căn cứ Điều 1 Luật số 85/2025/QH15 (Sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự) về việc sửa đổi Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự thẩm quyền sơ thẩm được quy định như sau:

“Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp quy định tại các điều 26, 28, 30 và 32 của Bộ luật này; giải quyết những yêu cầu quy định tại các điều 27, 29, 31 và 33 của Bộ luật này...”

Phân tích áp dụng:

Điều 28 Bộ luật Tố tụng dân sự quy định về “Những tranh chấp về hôn nhân và gia đình thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án” (bao gồm ly hôn, tranh chấp quyền nuôi con, chia tài sản khi ly hôn).
Điều 29 quy định về “Những yêu cầu về hôn nhân và gia đình thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án” (bao gồm yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn).
Do điều luật mới áp dụng cho TAND khu vực đã lược bỏ cụm từ loại trừ các trường hợp có đương sự hoặc tài sản ở nước ngoài, vì vậy TAND khu vực hiện nay là cơ quan có thẩm quyền duy nhất thụ lý sơ thẩm các vụ việc ly hôn có yếu tố nước ngoài.

2. Thẩm quyền của TAND cấp tỉnh theo quy định mới:

Căn cứ quy định về chức năng của TAND cấp tỉnh tại luật mới:

TAND cấp tỉnh chuyển giao hầu hết nhiệm vụ xét xử sơ thẩm dân sự cho cấp cơ sở, chủ yếu tập trung vào công tác xét xử phúc thẩm các bản án, quyết định bị kháng cáo, kháng nghị từ TAND khu vực.
TAND cấp tỉnh chỉ giải quyết sơ thẩm trong một số trường hợp cực kỳ đặc biệt, phức tạp do cơ quan này tự mình lấy lên để giải quyết khi xét thấy cần thiết.

III. XÁC ĐỊNH THẨM QUYỀN THEO LÃNH THỔ (Nộp đơn ở đâu?)

Để biết chính xác phải gửi đơn đến TAND khu vực nào, người dân căn cứ vào quy định về thẩm quyền theo lãnh thổ:

Trường hợp ly hôn	Thẩm quyền của TAND khu vực được xác định
Thuận tình ly hôn	Nộp tại TAND khu vực nơi cư trú, làm việc của một trong hai bên vợ hoặc chồng (theo sự thỏa thuận của hai người).
Đơn phương ly hôn	• Nộp tại TAND khu vực nơi bị đơn (người bị kiện) cư trú, làm việc. • Trường hợp bị đơn không cư trú, làm việc tại Việt Nam: Nộp đơn tại TAND khu vực nơi nguyên đơn (người kiện) cư trú, làm việc.

IV. CÁC LƯU Ý QUAN TRỌNG KHI NỘP ĐƠN LY HÔN:

Dù thẩm quyền đã được hạ cấp xuống TAND khu vực để thuận tiện cho người dân, tính chất "yếu tố nước ngoài" vẫn đòi hỏi khắt khe về mặt hồ sơ hành chính:

Hợp pháp hóa lãnh sự: Tất cả các giấy tờ, tài liệu, văn bản cam kết hoặc chứng cứ được gửi từ nước ngoài về (ví dụ: đăng ký kết hôn tại nước ngoài, văn bản đồng thuận ly hôn của người nước ngoài...) bắt buộc phải được Hợp pháp hóa lãnh sự và dịch thuật công chứng sang tiếng Việt mới có giá trị pháp lý tại Tòa án.
Thời gian giải quyết: Quy trình xử lý hồ sơ ly hôn có yếu tố nước ngoài tại TAND khu vực vẫn sẽ mất từ 4 - 8 tháng (thuận tình) hoặc từ 6 - 12 tháng (đơn phương). Khoảng thời gian này kéo dài hơn ly hôn trong nước do Tòa án phải thực hiện thủ tục ủy thác tư pháp hoặc tống đạt văn bản tố tụng ra nước ngoài theo đường ngoại giao.

LIÊN HỆ VỚI LUẬT SƯ CÔNG TY LUẬT HOÀNG SA:

Bất kỳ thắc mắc nào sẽ được luật sư giải đáp miễn phí cho bạn.